Birleşmiş Markalar Derneği (BMD) Başkanı Sinan Öncel, Fast Company tarafından düzenlenen “Perakende Buluşması’26” etkinliğinde perakende sektörünün gündemindeki sorunları değerlendirdi. Öncel; düşük ciro artışları, artan indirimli satışlar, yüksek kira maliyetleri ve Türkiye’deki alışveriş cazibesinin gerilemesine ilişkin dikkat çeken veriler paylaştı.
Fast Company’nin düzenlediği “Perakende Buluşması’26”, iş dünyasının ve perakende sektörünün önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Etkinlikte BMD Başkanı Sinan Öncel ve Karaca Grubu Kurucusu Arif Karaca’nın da aralarında bulunduğu konuşmacılar, sektörün mevcut görünümüne ilişkin değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.
İlginizi çekebilir:
Etkinlikte konuşan BMD Başkanı Sinan Öncel, yapay zekânın iş dünyasının gündeminde giderek daha fazla yer tuttuğuna dikkat çekerken, BMD’nin üye yapısı ve perakende sektörüne ilişkin güncel verileri de aktardı. BMD çatısı altında 214 üyeye ait 516 perakende markasının bulunduğunu belirten Öncel, üyelerin yüzde 92’sinin, yani 197 üyenin doğrudan perakende sektöründe faaliyet gösterdiğini, yüzde 8’lik bölümün ise perakendeye hizmet veren sektörlerden oluştuğunu söyledi. Aidat ödeyen üye oranının ise yüzde 93 seviyesinde olduğunu ifade etti.
Ciro artışı enflasyonun gerisinde
Pandemiden bu yana her ay düzenli olarak üyelere yönelik anket gerçekleştirdiklerini belirten Öncel, bu çalışmaların sektördeki değişimi takip etmek açısından önemli bir veri kaynağı oluşturduğunu söyledi.
Mayıs ayı sonuçlarını paylaşan Öncel, BMD üyelerinin yüzde 52’sinin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30’un altında ciro artışı gerçekleştirdiğini belirtti. İndirimli satışların toplam ciro içerisindeki payının da sektör açısından önemli bir gösterge haline geldiğini kaydeden Öncel, üyelerin yüzde 56’sında indirimli satışların toplam satışların yüzde 40’ından fazlasını oluşturduğunu ifade etti. Öncel, perakendede satışların önemli bölümünün indirim kampanyaları üzerinden gerçekleştiğine dikkat çekerek, bu durumun sektörün kârlılığı üzerindeki baskıyı artırdığına işaret etti.
“Türkiye’de ayakkabı fiyatları yurt dışına göre ucuz”
Markalı ve markasız perakendede benzer bir tablonun yaşandığını belirten Öncel, Türkiye’de perakende fiyatlarının maliyetlerdeki artışı yeterince yansıtamadığını söyledi. Yıllık TÜFE’nin yüzde 32,37 seviyesinde bulunduğu dönemde ayakkabı ve hazır giyim grubundaki TÜFE artışının yüzde 9,66’da kaldığını aktaran Öncel, Türkiye’de özellikle ayakkabı fiyatlarının yurt dışındaki fiyatlarla karşılaştırıldığında düşük kaldığını ifade etti.
Öncel, buna rağmen sektörün arzu edilen büyüme oranlarına ulaşamadığını belirterek, maliyetler ile satış fiyatları arasındaki makasın perakendeciler üzerindeki baskıyı artırdığını dile getirdi.
Fahiş kira artışları perakendenin kan kaybını hızlandırıyor
Perakende sektörünün uzun süredir en önemli sorunlarından birinin yüksek kira maliyetleri olduğunu vurgulayan Öncel, mağaza kiralarındaki artışların sektörün finansal yapısı üzerindeki baskısını artırdığını söyledi. Haziran 2022’de 100 bin lira olan bir mağaza kirasının o dönem 6 bin 68 dolara karşılık geldiğini belirten Öncel, aynı mağazanın bugün yaklaşık 11 bin 164 dolar karşılığı kira ödediğini ifade etti.
Öncel, buna rağmen bazı markaların yüzde 300-400 seviyelerine ulaşan kira artış talepleriyle karşı karşıya kaldığını belirterek, yüksek kira artışlarının doğrudan kira/ciro oranlarına yansıdığını söyledi.
Perakende sektöründe ideal kira/ciro oranının yüzde 16 olarak kabul edildiğini aktaran Öncel, bu oranın üzerinde kalan üyelerin oranının son yıllarda hızla yükseldiğini belirtti. Buna göre 2024’te BMD üyelerinin yüzde 20’sinin kira/ciro oranı yüzde 16’nın üzerindeyken, bu oran 2025’te yüzde 42’ye, 2026’nın ilk dört ayında ise yüzde 56’ya çıktı. Öncel, sektörün ciddi bir kan kaybı yaşadığını belirterek kira artışları konusunda yasal düzenleme yapılması için Adalet Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı nezdinde görüşmelerin sürdüğünü söyledi.
Yabancı alışverişi düşerken yerli harcama yurt dışına kayıyor
Perakendenin karşı karşıya olduğu bir diğer önemli başlığın ise artan maliyetler nedeniyle Türkiye’nin alışveriş destinasyonu olarak cazibesini kaybetmesi olduğunu belirten Öncel, özellikle yabancı ziyaretçilerin harcamalarındaki gerilemeye dikkat çekti.
Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerini paylaşan Öncel, yabancıların Türkiye’de gerçekleştirdiği toplam kartlı harcamanın 2025’in ilk dört ayında 284 milyar liradan, 2026’nın aynı döneminde 229 milyar liraya gerilediğini söyledi.
Buna karşılık Türkiye’de yaşayanların yurt dışında gerçekleştirdiği kartlı harcamaların aynı dönemde 227 milyar liradan 341 milyar liraya yükseldiğini belirten Öncel, “Yerli harcaması yurt dışına kayıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Veriler, bir taraftan yabancı tüketicilerin Türkiye’deki harcamalarının azalmasına, diğer taraftan ise yerli tüketicinin alışveriş için yurt dışına yönelmesine işaret ediyor. Perakende sektörü açısından ise yüksek maliyetler, sınırlı fiyat artışları ve yükselen kira giderleri aynı anda önemli bir baskı unsuru oluşturuyor.
